Tài chính - Ngân hàng (song bằng)

Nói một cách bình dân nhất, đây là nghề “buôn tiền” và quản lý túi tiền cho cá nhân hoặc doanh nghiệp sao cho hiệu quả nhất. Thay vì bán các món hàng hữu hình, bạn sẽ làm việc với những con số để giúp dòng tiền sinh lời, đảm bảo an toàn và luân chuyển nhịp nhàng từ nơi thừa đến nơi thiếu. Công việc thực tế của bạn là thẩm định giá trị, tính toán rủi ro và đưa ra các giải pháp để đồng tiền “đẻ” thêm tiền một cách thông minh.

Sinh viên sẽ tập trung vào 4 nhóm kiến thức chính:

Có khó không? Ngành này cần tư duy logic, sự cẩn thận với con số và khả năng đọc quy định. Độ khó nằm ở việc kết nối nhiều dữ liệu tài chính, bối cảnh thị trường và yêu cầu tuân thủ để đưa ra nhận định có căn cứ.

Đây là 2 ví dụ minh họa, không phải người thật. 2 nhân vật đại diện cho 2 mảng khác nhau của ngành: Ngân hàng và Tài chính / Đầu tư.

Linh, Chuyên viên Quan hệ khách hàng cá nhân, một ngân hàng thương mại cổ phần ở Hà Nội (mảng Ngân hàng)

Một ngày của Linh bắt đầu lúc 8h sáng tại chi nhánh. Cô mở hệ thống core banking, kiểm tra danh sách khách hàng cần theo dõi tiếp: ai đã hẹn tới ký hợp đồng vay, ai đáo hạn sổ tiết kiệm tuần này, ai vừa được duyệt thẻ tín dụng. Từ 9h đến 11h là khung giờ tiếp khách: tư vấn gói vay mua nhà cho một cặp vợ chồng trẻ, hướng dẫn một bác đã nghỉ hưu mở sổ tiết kiệm online. Buổi chiều Linh ra ngoài gặp 2 khách hàng doanh nghiệp nhỏ để khảo sát nhu cầu vay vốn lưu động.

Áp lực lớn nhất của Linh là KPI cuối tháng: phải đạt chỉ tiêu huy động (tổng tiền gửi mới) và dư nợ tín dụng (tổng tiền cho vay mới). Bù lại, lương cứng cộng hoa hồng doanh số nếu làm tốt sẽ vượt khá xa mức cơ bản. Linh thấy hợp với nghề vì thích giao tiếp, kiên nhẫn lắng nghe khách hàng kể về kế hoạch tài chính của họ, và đủ tỉ mỉ để không sai sót khi xử lý hồ sơ pháp lý.

Quân, Chuyên viên Phân tích đầu tư, phòng Phân tích của một công ty chứng khoán ở TP.HCM (mảng Tài chính)

Một ngày của Quân bắt đầu lúc 8h30, trước giờ thị trường mở cửa lúc 9h. Anh check tin tức đêm qua từ thị trường Mỹ, đọc các báo cáo phân tích nội bộ, lướt qua bảng giá để cập nhật biến động ngành mình theo dõi (giả sử là bất động sản hoặc ngân hàng niêm yết). 9h - 11h30 là phiên sáng, Quân vừa theo dõi giá cổ phiếu, vừa hoàn thiện một báo cáo phân tích doanh nghiệp dài hơn chục trang sẽ gửi cho khách hàng tổ chức vào cuối tuần. Buổi chiều, Quân tham gia họp với CEO một công ty niêm yết để cập nhật kế hoạch kinh doanh quý sau, sau đó về văn phòng chỉnh lại mô hình định giá trên Excel.

Công việc của Quân ít gặp khách hàng cá nhân hơn Linh, nhưng đòi hỏi tư duy phân tích sắc bén và khả năng trình bày bằng văn bản tốt. Mùa báo cáo tài chính (tháng 4, tháng 7, tháng 10, tháng 1) là cao điểm, Quân thường ở lại văn phòng tới khuya. Anh thấy hợp với nghề vì thích "giải đố" qua các con số và cảm thấy thỏa mãn khi dự đoán đúng xu hướng cổ phiếu trước thị trường.

1. Bài tập tại nhà (15-30 phút): lấy báo cáo tài chính 1 năm gần nhất của một công ty niêm yết bất kỳ (tải miễn phí trên website công ty hoặc sàn chứng khoán). Thử trả lời 3 câu: công ty này lãi hay lỗ? Doanh thu tăng hay giảm so với năm trước? Họ nợ nhiều không? Nếu thấy thú vị khi mò các con số → tín hiệu tốt cho mảng Tài chính / Phân tích.

2. Nghiên cứu công khai: vào website của 3 ngân hàng khác nhau (1 ngân hàng quốc doanh, 1 cổ phần, 1 ngân hàng số). So sánh lãi suất tiết kiệm 12 tháng và lãi suất vay mua nhà của họ. Thử giải thích vì sao chênh lệch lãi suất là nguồn lợi nhuận chính của ngân hàng. Câu hỏi này thú vị → bạn có "máu" mảng Ngân hàng.

3. Hỏi 3 câu với người trong nghề: tìm 1-2 anh chị họ hàng / quen biết đang làm ngân hàng hoặc công ty chứng khoán. Hỏi: (1) Một ngày làm việc của anh/chị thường ra sao? (2) KPI tháng này có đủ áp lực không? (3) Nếu được chọn lại, anh/chị có học ngành này không? Vì sao?

4. Đọc / xem để cảm nhận: tìm các kênh giải thích kiến thức tài chính cơ bản dành cho người mới (loại video về cách đọc báo cáo tài chính, cách định giá cổ phiếu cơ bản, cách hệ thống ngân hàng vận hành). Bạn xem được 30-60 phút mà không buồn ngủ → có duyên với ngành.